نرخ ارز بازار آزاد : دلار : ۳,۳۲۱ یورو : ۳,۶۲۲ پوند : ۵,۰۵۳

نرخ ارز رسمی : دلار : ۲۸,۳۷۲ پوند : ۴۳,۰۶۱ یورو : ۳۰,۷۹۹

نرخ طلا و سکه : یک گرم طلای 18 عیار : ۹۷,۳۰۰ سکه تمام - امامی : ۹۵۱,۰۰۰ نیم سکه : ۴۹۷,۰۰۰ ربع سکه : ۲۷۵,۰۰۰ سکه گرمی : ۱۸۸,۰۰۰

سرویس فرهنگی هنری | کد خبر: 24728
تاریخ انتشار: 1396/05/14 - 18:10:44

تنهایی انسان وبی معنایی زندگی

بررسی نمایش «نسخه آزمایشی» که این شب­ها در تماشاخانه «اشراق» مشهد اجرا می­شود
تنهایی انسان وبی معنایی زندگی,

به گزارش پایگاه خبری اتفاقیه ، تئاتر «نسخه‌ آزمایشی» به نویسندگی و کارگردانی علی حاتمی­نژاد این شب‌ها در تماشاخانه اشراق مجموعه حوزه هنری مشهد به روی صحنه رفته و با استقبال تماشاگران روبرو شده است. از اینرو در یکی از همین شب‌های نیمه مرداد ماه به تماشای کار رفتم. فضای کار پر از طراحی‌های متنوع و خاص بود. اجرای این نمایش70 دقیقه ای با بازی خوب محمدرضا صولتی در کنار سحر رضوانی بسیار شیرین و دلنشین شده بود. بعد از اجرای نمایش به سراغ علی حاتمی نژاد نویسنده و کارگردان کار رفتم و با توجه به شناختی که از او و کارهایش داشتم چندکلامی گفت وگو کردیم.

الزامات زندگی اجتماعی

حاتمی­نژاد گفت: این کار برای من یک تجربه‌ شیرین اما سخت بود. کارهای من عموما در حوزه‌ رئالیسم اجتماعی و معضلات اجتماعی  است. در این نمایش که تجربه ای جدید است در جستجوی این بودم تا عکس العمل مخاطبم را ببینم. چون نسبت به کارهای قبلی ام فاصله گرفتم و در یک موقعیت جدید و در یک فضای دیگر خودم را قرار دادم.

او ادامه داد: ایده کار از عکسی گرفته شد که شهری به نام «پری پیات» در اوکراین نزدیک نیروگاه چرنوبیل را نشان می داد که خالی از سکنه بود. همین باعث شد که نمایشنامه «نسخه آزمایشی» را بنویسم. نیاز انسان به زندگی اجتماعی، نیاز انسان به دیگران، نیاز انسان به اجتماع. اجتماع همچنان که باعث پیشرفت انسان می‌شود یک جایی بازدارنده است و این بازدارندگی همیشه بد نیست. منتها اینکه چند نکته است. ما همدیگر را نمی بینیم. ما فقط کنار هم زندگی می کنیم. جامعه قدرتی دارد که آدم را در مسیر مدنیت قرار می دهد و اگر یک شهر خالی شود انسان را به سمت بدویت می برد. این کار در مرحله اول برای اجرای عموم آماده شده و در حال حاضر در حال رایزنی برای چند جشنواره داخلی و خارجی هستیم.

بی­معنایی همه چیز!

مسعود صفری دانش­آموخته رشته تئاتر درباره این نمایش تحلیلی فلسفی داشت. با او گفت­وگو کردیم و او چنین گفت: زن و مرد جوان در حال شروع صبح یک روز عادی هستند. مرد در حرف‌هایش اضطرابی هست که نمی‌داند چطور باید آن را با همسرش در میان بگذارد. او نمی‌داند چطور باید به همسرش بگوید که خانوادههایشان و همه مردم شهر دیگر نیستند. یکجا شبانه رفته‌اند و آن دو حالا در شهر تنها هستند! مرد میگوید. زن ابتدا باور نمیکند. هر دو ترسیدهاند. اینک آن دو در تمام شهر و به یک معنا در تمام دنیا تنها هستند. با این وجود فردای آن روز زندگی با شرایط جدید را آغاز میکنند. اما مشکلی هست. به نظر دیگر ضرورتی به انجامِ هیچ کار نیست!

قرار نیست هرگز دیگر به کسی پولی پرداخت کنند که مجبور باشند شغلی برای کسب درآمد داشته باشند. ضرورت همه چیز از دست رفته است. جز یک چیز، روایت کردن! آن‌ها تمام اتفاقات را روی صحنه روایت می‌کنند. گویی این تنها ضرورتی است که می‌باید انجام شود. آنها اگر هستند باید روایت کنند، در غیر این صورت دلیلی برای حضور خودشان نیز وجود ندارد. زن و مرد در شهر و خانه‌های مردمان غایبش شروع به ماجراجویی می‌کنند. چیز عجیبی نمی‌یابند جز حضور ملال‌آور خودشان در خلوت شهر! حضوری که رفته رفته معنایش را از دست می‌دهد. در غیاب دیگری (مردم شهر) حضور آنها نیز بی‌‌معنا شده است. به این ترتیب، مساله اصلی از غیاب دیگران تبدیل به درگیری زوج جوان با وجود خودشان و حضور بی­معنایشان در خلوت شهر می‌شود. حضور آن‌ دو دیگر به نظر ضروری نمی‌آید. سعی می‌کنند خودکشی کنند، نمی‌توانند. هر چه بیشتر با حضور خودشان درگیر می‌شوند، خشونت نهفته درونشان نیز آشکارتر می‌شود و این سرآغازی است برای پایانِ روایتِ زن و مرد جوان، جایی که دیگر صدا و حرفهایشان رفته رفته محو میشود. و ما بواسطه صحنه تئاتر در می‌یابیم که چگونه در غیاب دیگری، ابتدا این حضور خود ماست که به مخاطره می‌افتد!

موقعیتی هولناک!

محمد جهانپا کارگردان و بازیگر تئاتر مشهد بعد از دیدن نمایش «نسخه آزمایشی» در باره این نمایش می-گوید: من همیشه علی حاتمی نژاد را به عنوان استاد خودم قبول داشته ام، کسی که به روز و اهل مطالعه است. کسی که دغدغه بشر دارد و هنجارها و ناهنجارهای بشر را به خوبی درک می‌کند و آن را به زیبایی هرچه تمام‌تر به تماشاگر منتقل می‌کند. طوری که تماشاگر ساعت ها دچار تفکر است و ساعت‌ها به حادثه ای که روی صحنه رقم می‌خورد می‌اندیشد. علی حاتمی نژاد در این کار یک موقعیت بسیار هولناک را برای مخاطب خودش رقم زده است، مخاطبی که به این نمایش فکر کند و با کراکترهای نمایش همراه شود، قطعا یک دریچه جدید در ذهنش باز خواهد شد. این که زندگی را خوش نواتر و زیباتر بنوازد. امیدوارم عادت نکنیم به عادت هایمان و دچار نسخه آزمایشی نشویم.

شروع قدرتمند نمایش

حسین عباس زاده دبیر نشست های «شبی با بزرگان داستان» و مسئول دفتر آفرینش های ادبی حوزه هنری خراسان رضوی که به تماشای این نمایش نشسته است، می گوید: شروع خوب آهنگ و تصویر و دیالوگ-های جانداری که می شنویم مخاطب را جذب می کند و یک شروع لغزنده برای سُر خوردن به درون قصه است. تئاتر با بازی های خوب و تعلیق خوب شروع می شود و مخاطب را با سئوال مواجه می کند و این سوالی است که ذهن مخاطب را به چالش می کشد. زن و شوهر متوجه می شوند که در دنیایی فاقد موجود زنده تنها مانده اند و این قویترین بخش کار است؛ ولی هر چه کار پیش می رود از قوّتش کاسته و جذابیت داستان کم می شود. اگر بازی های خوب و دکور و نور پردازی های درخشان نبود، شاید این کاستی بیشتر به چشم می آمد. یکی از سئوال های جدی شخصیت پردازی در نمایش است.

پایان­بندی و مشکلاتش!

او می­گوید: نکته دیگر پایان کار بود. به نظرم یکی از نقطه ضعف های این تئاتر پایان کار بود؛ از نظر من داستان باید در جایی که زن مرد را کتک می زند و تفنگ را روی شقیقه اش می گذارد تمام می شد. جایی که مرد آدم توی ایستگاه را کشته بود و امید زن را به یأس تبدیل کرده بود. بعد از آن، جریانِ قصه بی خودی کش آمد و هیچ کمکی به کار نکرد و نتوانست تاثیر خاصی در ذهن مخاطب بگذارد و عمق لازم را ایجاد کند و همین پایان ضعیف حتی به فلسفۀ داستان هم لطمه زده بود. این پایان نتوانسته بود مخاطب را به اندیشیدن وا دارد و کار را در سطح تمام کرد. کارگردان نقش کم رنگی در کار داشت به غیر از استفاده خوب از نور و بخشی از دکور در بخش های دیگر، کار خاصی انجام نشده بود نه در تدوین داستان و نه در استفاده از نماد ها و نشانه ها در اثر برای بعد بخشی به کار و نه استفاده درست از شخصیت های داستان. ولی با تمام نقطه های ضعف، کار استخوان بندی خوبی دارد و مرزهای اندیشۀ مخاطب را در می نوردد و او را به تأمل وا می دارد ‌که این را مدیون داستان تقریباً خوب کار است.

کوتاه درباره «نسخه آزمایشی»

نمایش «نسخه آزمایشی» که نویسندگی، طراح و کارگردانی آن با علی حاتمی­نژاد است، محمدرضا صولتی و سحر رضوانی به عنوان بازیگران، حسین اکبرپور در نقش دستیار کارگردان، منا بارانی طراح لباس، سمیه ارقبایی طراح گریم و سعید ملتجی فیلم و عکس این نمایش را برعهده داشته است. سرپرستی این گروه نمایشی نیز با عبداله برجسته است.

انتهای پیام/ نوید موسوی


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.