سرویس اقتصادی | کد خبر: 28867
تاریخ انتشار: 1397/02/11 - 11:30:18

گزارش اتفاقیه از کشت بی‌رویه محصولات کشاورزی؛

بلای جان آب

مشکلی که سوء مدیریت منابع آبی آن را رقم زده است
بلای جان آب,

همان‌طور که مسئولان امور آب بارها تأکید کرده‌اند، بخش عمده‌ای از منابع آبی کشور به دلیل استفاده از شیوه‌های نادرست آبیاری در بخش کشاورزی، مصرف‌شده یا بهتر است بگوییم به هدر می‌رود و بخش زیادی از این منابع نیز در مصارف خانگی صرف می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری اتفاقیه، جدیت نداشتن در تغییر الگوی مصرف آب به‌ویژه در بخش کشاورزی ارتباطی با کمبود منابع آبی ندارد و به‌طور مستقیم به مدیریت ناصحیح بر منابع آبی بازمی‌گردد. شاهد این مدعا نیز معضلات در مناطقی از استان است که ازلحاظ منابع آبی وضعیت بهتری نسبت به سایر نقاط دارند.
شماری از مردم استان باوجود بارندگی‌های زیاد و آب فراوان در سال‌های گذشته اما امروز به دلیل همین سوء مدیریت منابع آبی که گفته شد، با کمبود آب مواجه هستند.

کاهش نزولات آسمانی و استفاده بی‌رویه از منابع آب‌های زیرزمینی در چند سال اخیر موجب شده کشور و نیز به‌تبع استان با کمبود شدید آب و بحران خشک‌سالی مواجه شود که در این زمینه بی‌توجهی کشاورزان به مقوله کم‌آبی به موضوع دامن زده است.

به دلیل محدودیت منابع آبی و چالش‌های پیش روی آن در سال‌های اخیر، اجرای کشت ناصحیح به دغدغه جدی بخش کشاورزی تبدیل شده است که در چنین وضعیتی بهای سنگینی برای آن پرداخت می‌شود.

در استان خراسان شمالی همانند سایر نقاط کشور حدود ۸۰ تا ۹۰درصد آب در حوزه کشاورزی مصرف می‌شود که بی‌توجهی به چگونگی ابعاد کشت و عدم توجه به الگوی کشت، به یک چالش در کشاورزی این استان تبدیل شده است، بهره‌کشی بی‌رویه و چندباره از خاک و آبیاری‌های سنتی بدون توجه به اصول علمی موجب شده منابع آبی به‌شدت افت داشته باشد.

از سوی دیگر یکی از مسائلی که از گذشته رواج داشته و یک مزیت بود اما با توجه به کمبود آب و انجام آبیاری‌های غرقابی و غیراصولی اکنون به یک معضل تبدیل شده است.

 

هزینه‌های بالای کشت و افت قیمت فروش محصولات

یکی از کشاورزان با بیان اینکه یکی از مشاغل مهم مردم در استان به‌ویژه در روستاها از سال‌ها پیش کشاورزی بوده و به دلیل وضعیت جوی مناسب و وجود آب، این شغل رونق زیادی داشته و منبع درآمد خوبی بوده است، می‌افزاید: بسیاری از مردم از گذشته‌های دور با روش‌های ساده و قدیمی و بدون استفاده از تجهیزات پیشرفته امروزی به شغل کشاورزی اشتغال داشته‌اند و شبانه‌روز برای امرار معاش و تأمین روزی حلال تلاش می‌کرده‌اند اما طی سال‌های اخیر با افت شدید منابع آبی مواجه شدیم.

وی می‌گوید: هرسال در ایام برداشت گوجه‌فرنگی شاهد افت قابل‌توجه قیمت این محصول هستیم که باعث می‌شود بسیاری از کشاورزان استان هزینه‌های خود را نیز نتوانند تأمین کنند.

احمدی خاطرنشان می‌کند: اکنون کشاورزان درزمینهٔ کم‌آبی و نابودی این شغل احساس خطر می‌کنند و برخی نیز به دلیل زیان‌های ناشی از کاهش قیمت ناراضی هستند اما باید چاره اندیشیده شود تا مانع از بی‌کاری کشاورزان شوند.

طاهری یکی دیگر از کشاورزان با بیان اینکه آب کشاورزی روز به روز کمتر می‌شود، می‌گوید: در گذشته تعداد اندکی در منطقه کشاورزی می‌کردند و آب زیادی وجود داشت اما در این سال‌ها به دلیل افزایش کشت محصولات، میزان برداشت آب بیشتر شده است و شاهد خشک شدن برخی از چاه‌ها هستیم.

 

افرادی که فقط کشاورزی را به‌عنوان منبع درآمد دارند

یکی از کشاورزان با اشاره به اینکه کشاورزان مشکل معیشتی دارند، ادامه می‌دهد: کشت محصولات در راستای حل مشکلات معیشتی انجام می‌شود چراکه برخی کشاورزان غیر از کشاورزی منبع درآمدی ندارند.

وی می‌افزاید: بااینکه با زحمت بسیار و هزینه زیادی کشت محصولات را انجام می‌دهیم اما در زمان فروش با کاهش شدید محصولات مواجه و متضرر می‌شویم.

 

راندمان آبیاری در حوزه کشاورزی استان ۴۲ درصد است

مديرعامل آب منطقه‌ای خراسان شمالی می‌گوید: راندمان آبیاری در حوزه کشاورزی در استان در حدود ۴۲ درصد است و برنامه‌هایی وجود دارد که روش‌های آبیاری و کشاورزی را از سمت کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی مدرن تغییر دهد که در دستور کار استان قرار گرفته است.

سید ابراهیم علوی می‌افزاید: با اجرای برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده با همکاری سایر دستگاه‌ها به دنبال این هستیم تا راندمان آبیاری کشاورزی در استان به ۶۰ درصد افزایش یابد که با اجرای این امر مدیریت بهتری در حوزه‌های منابع آبی خواهیم داشت.

علوی با بیان اینکه در حال حاضر حدود ۸۸ درصد از منابع آب سطحی و زیرزمینی استان در حوزه کشاورزی مصرف می‌شود، می‌افزاید: با اعمال افزایش راندمان در بخش کشاورزی براي مقابله با بحران کم‌آبی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زيرزميني استان، صرفه‌جویی خوبی را شاهد خواهیم بود که در این راستا لازم و ضروری است تا در بخش كشاورزي اقدامات مهمي صورت گيرد تا مصرف آب به حداقل برسد.

وی تصریح می‌کند: با توجه به تغییر اقلیم و کاهش بارندگی‌ها باید سازگاری با کم‌آبی داشته باشیم، خاطرنشان می‌کند: کارگروه ملی نیز تشکیل‌شده و پیرو جلسه کشوری برای تمام دستگاه‌ها وظایفی در نظر گرفته ‌شده است که ازجمله برنامه‌های مهم در این زمینه تغییر کشت است که به‌طور مثال کشت برنج تنها در گیلان و مازندران باید انجام شود و به دلیل اینکه برنج محصولی پر آب طلب است در هیچ‌کدام از استان‌های دیگر کشت نشود.

 

الگوی کشت مناسب با هر منطقه تدوین می‌شود

مديرعامل آب منطقه‌ای خراسان شمالی می‌گوید: تغییر الگوی کشت امر مهمی است که بر کاهش مصرف منابع آبی بسیار تأثیرگذار خواهد بود و در این زمینه جلسات متعدد با دستگاه‌هایی همانند جهاد کشاورزی داشتیم که مقرر شد تا الگوی کشت مناسب با اقلیم هر منطقه تدوین و ابلاغ شود.

وي با اشاره به نقش مهم کشاورزان در زمان خشک‌سالی به اجرای اقدامات در اين بخش اشاره می‌کند و می‌گوید: کنترل و حتي کاهش برداشت از منابع آب‌های زيرزميني، کاهش اراضی تحت کشت، تغییر روش آبیاری و افزایش راندمان آبیاری، برنامه‌ریزی جهت نوع کشت و درنتیجه افزایش بازدهی اقتصادی آب و انتخاب گونه‌هایی که محصول زودرس و کم آب طلب و با نیاز آب کمتر و گونه‌های مقاوم به سرما و خشکی، انتخاب الگوی کشت مناسب، برنامه‌ریزی جهت کاهش آب برگشتی کشاورزان به آبخوان و عدم آلودگی آبخوان، افزایش راندمان آبیاری و... کلید اصلی جبران افت سطح مخازن آب است.

 

کشت نادرست محصولات به بحران کم‌آبی دامن زده است

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی نیز به اتفاقیه می‌گوید: طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته منابع آبی استان حداقل تا ۴۰ درصد کاهش یافته است و نسبت به ۶ سال گذشته دو سال خیلی خشک و دو سال خشک و دو سال نرمال را پشت سر گذاشته‌ایم، می‌افزاید: متأسفانه بازهم در این سال‌ها نیز شاهد کشت نادرست و محصولات پرآب طلب بودیم که به بحران کم‌آبی دامن می‌زند.

محمدجواد تشکری تصریح می‌کند: یکی از اهداف ما این است تا پایان برنامه ششم راندمان مصرف آب که ۴۲ درصد است را به ۶۰ درصد برسانیم، همچنین تولید محصول در واحد سطح را نیز افزایش دهیم.

تشکری می‌افزاید: در حال حاضر به ازای هر مترمربع در اراضی زیر کشت هزار و ۱۰۰ گرم تولید وجود دارد که تلاش می‌کنیم این رقم را به دو کیلوگرم برسانیم.

وی بیان کرد: کشاورزان خود به این قضیه واقف هستند که نسبت به سال‌های گذشته منابع آبی کم‌تر شده است، اما وقتی عملکرد و کشت محصولات را می‌بینیم احساس می‌کنیم کشاورزان ما هنوز این موضوع کمبود آب را جدی نگرفته‌اند.

تشکری می‌افزاید: همواره به کشاورزان تأکید می‌کنیم که کشت محصولاتشان با اقلیم و شرایط محیطی و بارندگی سازگار باشد و با توجه به کاهش منابع شدید آبی نیاز است تا الگوی کشت رعایت شود.

 وی تصریح می‌کند: باوجوداینکه خود کشاورزان در جریان هستند اما گاهی کشت برخی از محصولات پر آب طلب را شاهد هستیم که احساس می‌شود کشاورزان این کشت را با توجه به فروش و بازار پسندی انجام می‌دهند که نیاز است تا این موضوع رعایت شود.

وی خاطرنشان می‌کند: کارشناسان ما همواره این توصیه را به کشاورزان داشتند  که سطح کشت این محصولات را تا جایی که امکان دارد کم کنند و محصولات با نیاز آبی کمتر کشت کنند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی می‌گوید: الگوی کشت بهاره باید به کشت پاییزه تبدیل شود و کشت بیشتر در زمان‌هایی باشد که از آب بارندگی‌ها استفاده کند و این به‌عنوان یک راهبرد به‌عنوان یکی از روش‌ها برای بهبود الگوی کشت در دست پیگیری است که کشت پاییزه برای محصولاتی همچون گندم، جو، کلزا و چغندر مناسب است.

تشکری با بیان اینکه استفاده از فناوری‌های جدید و استفاده از تکنولوژی‌های به روز برای بهبود الگوی کشت یکی دیگر از برنامه‌های ما است، می‌افزاید: همچنین تکنولوژی‌های زیادی در استان وجود دارد که می‌توانیم استفاده کنیم و باید راهبردهای مختلف به کار گرفته شود که یکی از این راهبردها رعایت الگوی کشت است.

وی خاطرنشان می‌کند: کشت نشایی برای محصولاتی همچون گوجه‌فرنگی، پنبه، ذرت و غیره در استان در حال انجام است که در کاهش مصرف آب بسیار مؤثر است و حداقل چند مرتبه آبیاری را کاهش می‌دهد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی می‌گوید: کشاورزی حفاظتی نیز با قابلیت ذخیره‌سازی آب در خاک که خودش مستلزم تکنولوژی است از دیگر برنامه‌هایی است که کشاورزان باید به سمت سرمایه‌گذاری در این زمینه پیش بروند.

تشکری با بیان اینکه به‌زودی الگوی کشت محصولات کشاورزی از سوی دولت به‌صورت کشوری ابلاغ خواهد شد که بعد از ابلاغ به هر منطقه کشت موردنظر ابلاغ می‌شود، عنوان می‌کند: رعایت الگوی کشت برای هر منطقه مشخص می‌شود که برنامه‌های کشت بر اساس این الگو انجام می‌شود و شاهد کشت مازاد در هر محصول نخواهیم بود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی تصریح می‌کند: هرساله در استان یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار انواع محصولات زراعی و باغی وجود دارد که بیشتر تولیدات با آبیاری سطحی است.

 

تهدید جدی برای تولیدات کشاورزی استان

تشکری می‌افزاید: اگر الگوی کشت رعایت نشود ممکن است تولیدات کشاورزی در کشور و استان در معرض خطر قرار  بگیرد و اگر می‌خواهیم کشت و کشاورزی پایدار داشته باشیم باید به سمت کشاورزی مدرن پیش برویم.

وی تصریح می‌کند: استان نیز با حمایت‌های خوب دولت بسیاری از سطح کشت به آبیاری نوین مجهز شده است و ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش مصرف آب وجود داشته است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی می‌گوید: ما نیازمند همکاری کشاورزان با سازمان جهاد کشاورزی هستیم تا بتوانیم منابع آبی و کشاورزی پایدار داشته باشیم.

تشکری با بیان اینکه کشاورزی در استان به‌صورت نیمه پیشرفته است و تلاش می‌شود به سمت پیشرفته برود، عنوان می‌کند: در حال حاضر بسیاری از کاشت و برداشت محصولات در استان به‌صورت مکانیزه انجام می‌شود و سیستم آبیاری در بیش از ۶۰ درصد از اراضی آبیاری تحت‌فشار و آبیاری نوین است.

انتهای گزارش/ آقایی


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.