سرویس گزارش | کد خبر: 29026
تاریخ انتشار: 1397/02/26 - 09:51:34

اتفاقیه گزارش می‌دهد؛

آموزشِ پیش از دبستان

پوشش 89درصدی دوره پیش‌دبستانی در استان
آموزشِ پیش از دبستان,

خانواده اولین نهادی است که در جامعه‌پذیری کودکان نقش دارد و نهاد بعدی مدرسه است. اگر در خانواده جامعه‌پذیری به هر علت روی ندهد، کودک در دوره مهدکودک و پیش‌دبستانی با محیط و جامعه بیشتر آشنا می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری اتفاقیه، درخت نوجوانی و جوانی هر فرد ریشه در دوران کودکی او دارد. بنابراین آگاهی خانواده از نقش مهم خود در شکل‌گیری شخصیت و رفتار کودک در دوران کودکی مهم است و باید برای آن برنامه‌ریزی‌های منطقی و درست داشته باشد.

هرچند امروزه سهم کودکان ایرانی از حضور در دوره پیش‌دبستانی نسبت به سال‌های گذشته افزایش‌یافته است اما هنوز نیز این سهم زیاد نیست و بسیاری از کودکان فرصت حضور در مراکز پیش‌دبستانی را پیدا نمی‌کنند.

به نظر می‌رسد خانواده‌های ایرانی از اهمیت این دوره به میزان زیادی مطلع نیستند یا عوامل دیگر مانع از حضور کودکان در دوره پیش‌دبستانی می‌شود.

بحث مهم آن است که دولت و خانواده چه خدماتی را در سنین قبل از دبستان به کودکان ارائه می‌دهند و آموزش در میان این خدمات چه جایگاهی دارد.

در این میان موضوع اهمیت افزایش توانمندی خانواده را در رشد تربیتی-‌مهارتی کودک نباید از یاد برد. درواقع خانواده باید توانایی آموزش مفاهیم و ضوابط تربیتی را به کودک داشته باشد تا در آینده نوجوان و جوان آگاه و فهیمی را به جامعه تحویل دهد.

 

نقش آموزش‌های پیش از دبستان در جامعه‌پذیری

مدیرکل بهزیستی خراسان شمالی در این خصوص می‌گوید: سنین پیش از دبستان نقش بسیار مهمی در افزایش جامعه‌پذیری و اصلاح رفتار و آداب کودک دارد. مفاهیمی مانند حقوق شهروندی، احترام به همنوع، حفظ محیط‌زیست و... از مواردی‌اند که کودک باید آن‌ها را در سنین کودکی و پیش از آغاز دوره‌های دیگر و حضور در نهادهای اجتماعی مهم‌تر فرابگیرد.

قربانی بابیان اینکه کودکی که در کنار گروه همسال خود قرار می‌گیرد ناخودآگاه بسیاری از مهارت‌های اجتماعی مانند تعاون، دوستی، احترام، ایثار و... را می‌آموزد، می‌افزاید: علاوه بر این دربازی‌های گروهی کودک به میزان بیشتری قادر به تخلیه هیجانات خود است و بستر را برای ظهور و بروز احساس و ترس‌های خود بیشتر فراهم می‌بیند.

 

رشد همه‌جانبه کودک در پیش‌دبستانی

معاون پیشگیری و درمان اداره كل بهزیستی خراسان نیز بابیان اینکه امروز در ایران خانواده تعریف دیگری پیدا کرده است و دیگر از چند بچه قد و نیم قد در خانه خبری نیست، خانواده‌های امروزی بسیار کوچک‌اند و معمولاً از پدر، مادر و کودک تشکیل‌شده‌اند، می‌گوید: بنابراین در این خانواده کودک هم‌صحبتی برای معاشرت و دوستی ندارد و به همین دلیل به میزان زیادی از زبان برای برقراری ارتباط بهره نمی‌گیرد و بعید نیست اگر در آینده و در زمان حضور در مدرسه این کودک در مهارت‌های زبانی دچار مشکلاتی شود.

هاجر پاكدین می‌افزاید: مربیان در مراکز پیش‌دبستانی از کودک می‌خواهند تا بازی‌های فکری و گروهی انجام دهد و با گروه همسالان خود کارهای دستی بسازد و درواقع کودک می‌آموزد با تکیه‌بر قدرت فکر و اندیشه خود ساعاتی را در کار خود تمرکز کند تا بتواند آن را به انجام برساند.

وی می‌افزاید: تقویت‌ همه‌جانبه رشد جسمی، شناختی، عاطفی، ارتباطی و اجتماعی، روانی، معنوی و اخلاقی کودک ازجمله اهداف دنبال شده در دوران پیش‌دبستانی است.

وی تأکید می‌کند: هوش‌های چندگانه منطقی و شناختی و هوش‌های ریاضی، مکانیکی، بدنی و غیره توسط بازی‌های انجام‌شده در پیش‌دبستان بسیار تقویت می‌شوند و هر چه کودک دریکی از این زمینه‌ها موفق‌تر عمل کند استعداد او نیز کشف خواهد شد و پرورش می‌یابد.

وی می‌افزاید: کودکی که مبتلابه اختلالاتی مانند بیش‌فعالی، ناتوانی یادگیری و اختلالات گفتاری یا مواردی مانند اوتیسم است نیز توسط معلمان آگاه و دلسوز شناسایی می‌شود و معلم برای ارزیابی دقیق‌تر و درمان او را به همکاران روانشناس، روان‌پزشک و گفتار درمانگر خود ارجاع می‌دهد. اگر مشکل کودک سریع شناسایی شود امکان بهبود وضعیت جسمانی او پیش از ورود به دوران مدرسه وجود دارد. بنابراین او مانند کودکی عادی وارد مدرسه می‌شود و از آموزش عقب نمی‌ماند.

 

پوشش 89درصدی دوره پیش‌دبستانی در استان

معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش‌وپرورش خراسان‌ شمالی تصریح می‌کند: فعالیت‌های معاونت آموزش ابتدایی خراسان شمالی در راستای توسعه کمی و کیفی دوره پیش‌دبستان و افزایش رشد و پوشش نوآموزان پیش‌دبستانی است به‌طوری‌که خراسان شمالی در سال تحصیلی 96-97 پوشش به ۸۹٪ رسیده است و در ردیف ۵ کشوری قرار دارد.

عصمت بدخشان می‌افزاید: برنامه‌ریزی برای پوشش نوآموزان مناطق کمتر توسعه‌یافته مرزی و عشایری با حمایت دولت به‌طوری‌که ۵۲۰۰ نوآموز از این مناطق تحت پوشش آموزش‌های رایگان قرارگرفته‌اند.

بدخشان انجام تست سنجش نوآموزان بدو ورود به دبستان و آموزش مداخله بهنگام برای رفع مشکلات یادگیری آموزشی و تهیه و توزیع کوله و بسته آموزشی با وسایل بازی و لوازم‌التحریر در مناطق کمتر توسعه‌یافته ، تهیه و توزیع کیت‌های آموزشی در مناطق نیاز به توجه ویژه برای دسترسی نوآموزان مناطق محروم به آموزش‌های اولیه از اقدامات در این دوره است.

وی می‌گوید: کودک در ابتدا فقط از طریق مادر با محیط ارتباط برقرار می‌کند اما به‌تدریج با بالا رفتن سنش متوجه خانواده و اطرافیانش می‌گردد. به زبان دیگر آشنایی او با محیط رفته‌رفته بیشتر می‌شود. گروه همسن در مقابل کودک قرار می‌گیرند و او باید نحوه ارتباط برقرار کردن با آنان را فراگیرد، در اینجاست که کودک باید توانایی ایجاد تفاهم و توافق با دیگران را فراگیرد.

بدخشان می‌افزاید: در غیر این صورت در زندگی آینده‌اش دچار مشکل می‌شود. در این سن عواطف کودک شروع به رشد می‌کند. مهر و محبت، توجه و بی‌اعتنایی را کامل درک کرده و باید صفات پسندیده اخلاقی او رشد نماید. محیطی که فعالیت‌های عاطفی و تجربه‌های اخلاقی‌اش مثل گذشت، راست‌گویی، محبت کردن و کمک کردن را ترغیب می‌کند باید بسط و گسترش داد.

بدخشان بابیان اینکه تأثیر آموزش‌های پیش از دبستان بر رشد و سازگاری اجتماعی کودکان مؤثر است، می‌افزاید:کودکان در این سنین علاقه بیشتری به ارتباط با بزرگ‌تر هانشان می‌دهند و شرایط اجتماعی امروزی ازنظر نوع سکونت ،تعداد افراد خانوار و محدوده‌های شغلی و اجتماعی والدین در این زمینه مؤثر است . وی خاطرنشان می‌کند:آموزش‌های این دوره می‌تواند آمادگی رشد را در دوره ابتدایی تسهیل کند و کودکانی که از آموزش قبل از دبستان برخوردار بوده‌اند ازنظر مهارت‌های کلامی و دستیابی به تجارب دست‌اول به هنگام بازی و فعالیت از سایر کودکان رفتار جامعه پسندتری از خود نشان می‌دهند.

وی می‌افزاید:به‌طورکلی می‌توان گفت آموزش قبل از دبستان بر سازگاری عاطفی و اجتماعی کودکان به‌طور چشمگیری مؤثر است.

 

ضرورت وجود پیش‌دبستانی در مناطق محروم

معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش‌وپرورش خراسان‌ شمالی خاطرنشان می‌کند: ضرورت وجود چنین مراکزی در مناطق محروم و محیط‌های نامطلوب احساس می‌شود، چراکه آموزش و پروش مناسب در این دوره می‌تواند تجارب لازم را برای رشد ذهنی، زبانی، اجتماعی و عاطفی کودکان فراهم آورد و محرومیت‌های ناشی از محیط خانواده را جبران کند و زمینه لازم برای بارور کردن استعدادهای کودکان را فراهم کند.

بدخشان می‌گوید: از طرف دیگر، کودک برای برخورداری کامل از آموزش‌های دوره ابتدایی، نیاز به یک انضباط فکری دارد که به‌طورمعمول خانواده قادر به فراهم ساختن آن نیست. حال‌آنکه در دوره پیش‏دبستان، مربیان از طریق فعالیت‏های مختلف مثل بازی و کارهای دستی به‌تدریج نظم و انضباط ذهنی لازم را در کودکان ایجاد می‏کنند. به‌عنوان‌مثال، کودک نیاز دارد بتواند برای ساعتی در کلاس درس بماند و توجه خود را معطوف به مطالب آموختنی کند و برای کودکانی که یک‌باره از محیط خانواده، به دبستان وارد می‏شوند مدت‏ها طول می‏کشد تا خود را با مقررات و انضباط دبستان سازگار کنند و گاه بعضی کودکان به علت نداشتن مهارت و زمینه لازم، برای سازگار شدن با مقررات و انضباط دبستانی، یا نسبت به محیط دبستان نگرش منفی پیداکرده و آن محیط را کسل‌کننده و عذاب‌آور می‌بینند، یا حالاتی چون گریز از مدرسه و ترس از مدرسه در آن‌ها ایجاد می‏شود.

بدخشان می‌گوید: در دوره پیش‌دبستان، مربیان از طریق فعالیت‏های مختلف مثل بازی و کارهای دستی به‌تدریج نظم و انضباط ذهنی لازم را در کودکان ایجاد می‏کنند

بدخشان می‌گوید:آموزش‌های پیش‌دبستانی موجب می‏شود کودکان طبقات محروم زمینه‌های لازم را برای اینکه به‌طور تقریبی هم‏سطح سایر کودکان شوند، پیدا می‏کنند.

 

شناسایی توانایی و ناتوانایی‌های ذهنی کودکان در دوره پیش‌دبستانی

دکترای روانشناسی بالینی نیز دراین‌باره می‌گوید: کودک از طریق شرکت در فعالیت‌های گروهی و بازی‌های دست جمعی نحوه ارتباط درست را فرامی‌گیرد و متوجه رعایت انضباط و قوانین می‌گردد.

سجادپور می‌افزاید:همچنین در جریان بازی‌های گروهی در محیط‌های پیش‌دبستانی او درمی‌یابد که بازی و همکاری با گروه همسن می‌تواند موجب شادمانی شود. بچه‌ها در جریان بازی می‌توانند احساس‌ها، هیجان‌ها و ترس‌های خود را بروز دهند و این ابراز احساس اثرات منفی بعضی ازاین‌گونه حالت‌ها را خنثی می‌کند.

وی تصریح می‌کند: سال‏های آغازین زندگی کودک، یکی از مهم‏ترین دوره‏های رشد او به شمار می‌آید و آنچه در این دوران رخ می‏دهد به‏طور اساسی بر رشد بعدی کودک اثرگذار است. ازآنجاکه اساس شخصیت فرد در دوره پیش‌دبستانی شکل می‏گیرد.

وی بابیان اینکه باید آموزش‌های پیش‌دبستانی هدفمند باشد تا اثرگذاری داشته باشد، می‌افزاید:ارائه آموزش‌های اثربخش و هدفمند در این دوران را برای رشد بعدی کودک بسیار مهم است.

وی می‌افزاید: محیط خانواده پاسخ‏گوی رشد اجتماعی کودک بعد از چهارسالگی نیست و کودکان در این سن، نیاز به شرکت در فعالیت‏های اجتماعی بیشتری دارند و حضور در محیط‌های پیش‌دبستانی این امکان را به آن‌ها می‌دهد تا با کودکان همسن و سال خود ارتباط برقرار کرده و به‌تدریج مهارت‏های اجتماعی همانند مهارت نه گفتن و مهارت خودباوری لازم را برای برقراری روابط اجتماعی به دست بیاورند و در آینده کمتر دچار آسیب می‌شوند.

وی می‌افزاید: مرحله آموزش پیش‏دبستانی، همچنین به متخصصان سنجش استعدادها و توانایی‏های تحصیلی کودکان اجازه می‏دهد به‌موقع توانایی‏ها و ناتوانایی‏های ذهنی و میزان آمادگی کودکان را برای حضور در آموزش‌های دبستانی موردسنجش قرار دهند و کودکانی را نیز که از این بابت نیازمند آموزش‌های جبرانی هستند، شناسایی کنند.

سجادپور می‌افزاید: در دوران پیش‌دبستانی غربالگری‌هایی مختلف انجام می‌شود که اختلالات احتمالی که در کودکان وجود دارد شناسایی و در سنین کودکی درمان می‌شوند تا در سنین بالا دچار مشکلات و آسیب‌های اجتماعی نباشد اما متأسفانه به دلیل عدم آگاهی والدین در این طرح‌های غربالگری همکاری خوبی ندارند.

انتهای گزارش/ آقایی


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.