سرویس بین المللی | کد خبر: 29281
تاریخ انتشار: 1397/03/13 - 11:34:18

پشت پرده دیدارهای مقامات روس و صهیونیست‌ها

از کرملین بوی تبانی می‌آید

از کرملین بوی تبانی می‌آید,

از گفتگوی ۹۰ دقیقه ای وزیر دفاع رژیم صهیونیستی با همتای روسش در مسکو بوی بدی به مشام می رسد. باز هم روسها، باز هم پوتین، همان که خود را هم پیمان ایران و دوست و برادر می نامد. انگار همین چند روز پیش بود که علی اکبر ولایتی می گفت باید به روسها خوش بین بود. بله روسها همان ها که در جنگ ۸ ساله عراق با ایران حامی اصلی صدام بودند. در آن سالها روسها به غیر از بمب اتمی؛ هر سلاح پیش رفته ای را به صدام دادند،آنها وسط جنگ، پس از پایان پیمان ده ساله شان با عراق، در سال ۱۳۶۲ مجددا پیمان ۲۵ ساله همکاری نظامی با صدام بستند. چطور می شود در پی مذاکرات و رفت و آمدهای پی در پی مقامات صهیونیست، از نتانیاهو گرفته تا لیبرمن به مسکو و حرفهای مقامات عالی رتبه روس در خصوص خروج نیروهای نظامی خارجی از سوریه که شامل ایران و حزب ا… نیز می شود، به روسیه پوتین اعتماد کرد؟

ائتلاف شکننده ایران و روسیه در سوریه
صهیونیستها و روسیه در حال مذاکره بر سر سوریه‌اند. “نفوذ ایران” در سوریه موضوع محوری آنهاست. روسیه که روابط نزدیکی با اسرائیل دارد، در پی “مدیریت” حضور ایران در سوریه است.
گفت‌وگوی ۹۰ دقیقه‌ای وزیر دفاع اسرائیل با همتای روسش در مسکو و در پی آن تماس تلفنی نتانیاهو با پوتین با محوریت “نفوذ ایران در سوریه” و “اقدامات احتمالی برای ممانعت از حضور ایران تا شعاع ۷۰ یا ۸۰ کیلومتری” مرزهای جنوبی آن کشور، نشانگر تشدید تمرکز دو طرف بر هماهنگی اقدامات‌شان در این منطقه بحرانی است.
پس از اعلام موضع صریح روسیه مبنی بر لزوم خروج تمامی نیروهای خارجی، از جمله ایران و متحدانش، از خاک سوریه، زمزمه پشت کردن آشکار مسکو به تهران، دست‌کم در رابطه با اهداف بلندمدت جمهوری اسلامی در این کشور جنگ‌زده، بیشتر شد.
در پی همین زمزمه‌ها هم بود که رسانه‌های صهیونیستی از نهایی شدن “توافق” مسکو و تل‌آویو بر سر دور کردن ایران از مرز سوریه و اسرائیل خبر دادند.

منافع مشترک مقطعی با اهدافی متفاوت
از پیش هم کمابیش روشن بود که در سوریه اصطلاحا پساداعش، اختلاف علائق و منافع مسکو و تهران آشکارتر خواهد شد.
روسیه و ایران هر یک با اهدافی متفاوت وارد سوریه شدند. گرچه هر دو طرف بر بقای بشار اسد و حفظ رژیم او تأکید داشتند، اما این موضع مشترک نشانگر اهدافی یکسان نبود. در حالی که جمهوری اسلامی با هدف “حفظ محور مقاومت” در مقابل اسرائیل و تداوم حمایت‌های خود از متحدان منطقه‌‌ایش، همچون حزب‌الله لبنان و حماس، به مأموریت سوریه رفت، روسیه نقشه‌ای دیگر را دنبال می‌کرد و با حمایت از رژیم اسد، به دنبال تأمین منافع ژئوپلیتیکی خود در خاورمیانه و دریای مدیترانه بود و نه به هیچ عنوان رویارویی با اسرائیل.
روسیه در مقابل حملات متعدد صهیونیستها به پایگاه‌های نظامی سوریه، ایران و شبه‌نظامیان متحد آن و محموله‌های حمل سلاح برای حزب‌الله لبنان نیز با خویشتن‌داری برخورد کرد؛ حملاتی که در جریان برخی از آنها، چندین نیروی ایرانی کشته شدند. باورپذیر بودن چنین حملاتی بدون چراغ سبز روسیه یا دست‌کم نوعی هماهنگی میان دو کشور بسیار دشوار است.
دیدارهای امنیتی و حتی دوستانه بلندپایه‌ترین مقام‌های اسرائیل با همتایان روس‌شان در ماه‌های اخیر از شمار دیدارهای مشابه آنان با مقام‌های آمریکایی فراتر می‌رود.
از سوی دیگر، برخلاف نگاه ایدئولوژیک جمهوری اسلامی به سوریه و محدود بودن سیاست آن به حفظ بشار اسد به عنوان تنها گزینه “محور مقاومت”، روسیه با نگرشی غیرایدئولوژیک در سودای منافع ژئوپولیتیک خود و نقش‌آفرینی بیشتر در عرصه بین‌المللی است.
در حالی که جمهوری اسلامی بارها و به‌صراحت از “محو اسرائیل” سخن گفته، روسیه به شکلی سنتی روابطی ریشه‌دار با این کشور دارد. اتحاد شوروی سابق از نخستین کشورهایی بود که اسرائیل را به رسمیت شناخت. چند وزیر کابینه نتانیاهو روس‌تبارند؛ شاخص‌ترین‌شان آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع اسرائیل، از بدو تصدی این مقام بر مناسبات با مسکو متمرکز بوده است. روس‌تبارها بزرگترین گروه مهاجران اسرائیل هستند و گردشگران روسی دومین گروه بزرگ توریستی آنها به شمار می‌روند.
افزون بر این و گذشته از سوابقی که از علاقه شخصی پوتین به یهودیان نقل می‌شود، ده‌ها هزار اسرائیلی ساکن روسیه در آن کشور به کار مشغول‌اند. روابط دو دولت در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اطلاعلاتی نیز در سال‌های گذشته رو به گسترش بوده است.
اسرائیل نیز در عین حال نه تنها در سال‌های اخیر موضعی خصمانه در قبال مسکو اتخاذ نکرده، بلکه برعکس در مثال‌هایی مانند بحران اوکراین و ماجرای الحاق کریمه به خاک روسیه، از همراهی با غرب سر باز زده است.
جمهوری اسلامی در مقابل می‌خواهد با تثبیت حضور خود در سوریه و ایجاد پایگاه‌های نظامی در نزدیکی مرز اشغال گران صهیونیست، دست‌کم به دشمنان کشوری که چنین روابط تنگاتنگی با روسیه دارد کمک برساند. اسرائیل نیز بارها اعلام کرده که حضور ایران در سوریه، به‌خصوص در نزدیکی مرزهایش را تحمل نخواهد کرد.

روس‌گرایان ایران در مواجهه با مدیریت پوتین
در این میان مسکو که به رژیم صهیونیستی به عنوان یکی از شرکای مهم خود می‌نگرد، نه علاقه‌ای به تنش بیشتر در منطقه دارد و نه خواهان ورود به مناقشه ایران یا حزب‌الله با صهیونیستها است. در چنین شرایطی شواهد، از جمله تأکید مسکو بر ضرورت دور شدن ایران از جنوب غربی سوریه، نشان می‌دهد که روسیه در تلاش برای “مدیریت” حضور ایران در منطقه است؛ زیرا استراتژیست‌های کرملین به خوبی می‌دانند که در صورت ادامه حضور ایران، امنیت اسرائیل به خطر خواهد افتاد.
در چنین شرایطی علی اکبر ولایتی بر لزوم تکیه به روسیه تأکید می‌کند. وی گفته است: «روسیه نه می‌تواند و نه بنا دارد که به ایران زور بگوید. با این کشور در خصوص مسائل دفاعی در حال همکاری هستیم و تقریبا هر چه خواستیم کم و بیش به ما داده است».
بسیاری اما گرایش به روسها را به “خطای معرفتی” در رابطه با اهداف روسیه در سوریه متهم می‌کنند. برخی با اشاره به بازی چندگانه مسکو در زمین دمشق، به این نکته توجه می‌دهند که در دوران پساداعش و با آغاز دوره بازسازی سوریه که خروج آمریکا از برجام نیز به عنوان فاکتوری جدید به آن اضافه شده، روسیه مأموریت جمهوری اسلامی را در این کشور به شکل آغازین آن پایان‌یافته می‌بیند و در صدد مدیریت جدید آن است.
برخی دیگر نیز همچون هادی خسروشاهین، روزنامه‌نگار “دیپلماسی ایرانی” که تحلیل‌اش زیر عنوان “شوک شام” به شکلی کوتاه‌شده و با نام مؤلفی دیگر زیر عنوان “آشوب در خاورمیانه و سردرگمی پوتین” در خبرگزاری دولتی ایرنا منتشر شده، نسخه‌ای خطرناک را برای نیروهای جمهوری اسلامی در سوریه می‌پیچند.
خسروشاهین در نتیجه‌گیری تحلیل مفصلش ضمن اشاره به اینکه “تقسیم کار با روسیه برای پایان دادن به هرج و مرج [در سوریه] فاقد مطلوبیت‌های لازم بوده”، رفتن “به سراغ مناطق باقیمانده پرتنش” را به جمهوری اسلامی توصیه می‌کند و می‌نویسد: «باید با مدیریت و تداوم تنش‌ها از طریق نیروهای شبه‌نظامی رقیب کاری کرد که دولت سوریه و حتی روسیه تداوم حضور نظامی ایران را ضروری قلمداد کنند. از همین رو ضروری است بخشی از تمرکز نیروهای ایرانی و متحدانش به شمال و شرق سوریه دوخته شود. در این میان مناطق بحرانی دیرالزور، ادلب و حتی غوطه شرقی می‌تواند به میزبانان استراتژی جدید تبدیل شوند. در این مناطق می‌توان با قاعده دشمن دشمن من دوست من است، مطلوبیت‌های لازم را برای جمهوری اسلامی به وجود آورد».
اینگونه نسخه‌های خطرناک اما هر چقدر هم که پرسش‌برانگیز و شگفت باشند، دست‌کم جلوه‌ای هستند از یک امر مسلم: همانگونه که “تیم برجام” با سد ترامپ مواجه شد، “روس‌گرایان” اینک با تنگنای پوتین در سوریه روبه‌رو شده‌اند.

انتهای خبر/علی روغنگران


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.