سرویس گزارش | کد خبر: 31108
تاریخ انتشار: 1397/08/27 - 11:29:19

گفت‌وگو با معصومه ذوالفقاری، گلیم باف و کارآفرین استان:

بر در و دیوار شهر، جای نقش تو خالی است

بر در و دیوار شهر، جای نقش تو خالی است,

به راستی در استان ما چند فیلم و مستند و یا سریال از صنایع دستی شمال خراسان تهیه شده است؟ چند انیمیشن و کارتون با داستان زندگی عشایر هنرمند و گلیم باف ساخته شده و یا در مرکز استان جهت معرفی صنایع دستی چه اندازه از ظرفیت دیوارنویسی و المان‌ها و مبلمان شهری استفاده شده است؟

این‌ها سؤالاتی است که معصومه ذوالفقاری که گلیم باف کارآفرین و از طایفه عشایر کیکانلو است در انتقاد به عملکرد مسئولان مطرح می‌کند.

او که  حالا 10 سال است  در زمینه بافت گلیم فعالیت می‌کند، 85نفر را صاحب شغل کرده و هدف خود را از این پس بر مبنای پژوهش در حوزه گلیم شمال خراسان قرار داده است.

او و اعضای خانواده‌اش که در این مسیر همراهیش می‌کنند توانسته‌اند برای نخستین بار استاندارد سفره کردی را در کشور دریافت کرده و از سازمان یونسکو نیز نشان جهانی اصالت را کسب کنند.

ذوالفقاری می‌گوید: سال 57متولد شدم و بیزار از درس و مدرسه پا به پای مادر گلیم بافتم. سال 78 به اصرار اطرافیان به تحصیل روی آوردم و دیدم که آنقدر هم بد نیست! سپس علاقه من به تحصیل بیشتر شد و در حال حاضر در مقطع کارشناسی ارشد روانشناسی تحصیل می‌کنم.

او هم‌زمان با فارغ التحصیلی در مقطع کارشناسی شرکتی را به همراه خانواده تأسیس می‌کند که محور و اساس آن بر پایه دانش و خلاقیت است و این تمایز در رویکرد است که شرکت روژین را از سایر رقبا متفاوت می‌سازد.

اکنون دغدغه‌های معصومه ذوالفقاری از بحث مادی و درآمدی به سمت پژوهش و تلاش بر ماندگار شدن هنر گلیم بافی شمال خراسان تغییر پیدا کرده است زیرا به عقیده وی گلیم بافی هنری است که آینده را تضمین و گذشته را بیمه می‌کند.

او می‌گوید: چرا وقتی مسافر و گردشگر پشت چراغ قرمز خیابان‌های این استان می‌ایستد باید به جای دیدن جاذبه‌های این استان از جمله صنایع دستی، تبلیغات بانک‌ها را ببیند؟ مگر نه این است که با جذب گردشگر می‌توان ماندگاری او را در استان افزایش داد و سبب درآمدزایی و معرفی استان شد؟

ذوالفقاری با انتقاد به فوق برنامه‌های آموزش و پرورش نیز بیان می‌کند: ما آمادگی کامل خود را جهت بازدید دانش آموزان از کارگاه خود اعلام می‌کنیم و حاضریم به عنوان فوق برنامه به دانش آموزان بازدید کننده ابزار گلیم بافی و نحوه کار را توضیح دهیم.

ذوالفقاری در خصوص هدفی که در پیش گرفته است نیز اظهار می‌کند: تا چند سال قبل هدف زندگی خود را بر پایه درآمدزایی و تلاش برای رفاه در زندگی گذاشته بودم، اما اکنون که در کار خود تجربه کسب کرده‌ام و از طرفی تحصیلاتم را ادامه داده‌ام بر این باورم که درآمد بخشی از زندگی است و نه تمام آن.

او ادامه می‌دهد: وقتی طرز فکر صرفاً معطوف به جنبه‌های مادی باشد باید تمام زندگی خود را قربانی رسیدن به آن کرد اما وقتی به این باور می‌رسی که پول باید در خدمت زندگی باشد دیدگاه انسان نسبت به مسائل متفاوت می‌شود.

این بانوی کارآفرین اضافه می‌کند: بالاتر بردن کیفیت محصول، ساماندهی بافنده‌ها و افزایش دستمزد آنها و نیز پژوهش علمی در حوزه گلیم از جمله برنامه‌هایی است که برای آینده کاری خود در نظر گرفته‌ام و در رابطه با مورد آخر در حال نوشتن کتاب پژوهشی-آموزشی هستم که به زودی منتشر خواهد شد.

معصومه ذوالفقاری کارگاه بسیار منظمی دارد، دفتر و فاکتورهای خریدی که به ترتیب سر جای خود قرار گرفته دیوار آویزهایی که به فاصله یکسان از هم روی دیوار نصب شده و گلیم‌های خوش رنگ و لعابی که در قفسه‌ها چیده شده‌اند، او می‌گوید: تنها عاملی که باعث می‌شود موانع و مشکلات جلوی راه پیشرفت را سد نکنند هدفمندی است.

او بر این باور است که هدف چراغ راه پیشرفت است و سبب می‌شود غیرممکن برای فرد معنی نداشته باشد.

ذوالفقاری همچنین بیان می‌کند: رمز موفقیت من و خانواده‌ام در این است که هنگام بروز مشکل خودمان را مرکز آن مشکل بدانیم و اصل را بر این بگذاریم که بخاطر کم کاری ما این مشکل رخ داده است زیر اگر همواره تقصیر را متوجه دیگری بدانیم به شرایط عادت می‌کنیم و بدون تلاش برای تغییر، زمانی به خودمان می‌آییم که زمان و فرصت جبران از دست رفته است.

نقش‌های روی گلیم و رومیزی‌های کارگاه خانم ذوالفقاری بسیار جذاب هستند و نظر بازدیدکننده را به خود جلب می‌کنند او در توضیح معانی این نقوش بیان می‌کند: عشایر به صورت ذهنی گلیم را می‌بافتند و نقش‌های ماندگار بر چهره این گلیم‌ها مفاهیمی بوده که در زندگی و فرهنگ آنها جریان داشته است،  مثلاً در سفره کردی بزرگترین مشخصه آن انگشت‌هایی است که در دو طرف گلیم وجود دارد و در سمت  چپ و راست از حاشیه وارد متن می‌شود که نماد شکرگزاری است.

وی می‌افزاید: در سایر دستباف‌ها نقش‌های انتزاعی، گیاهی، حیوانی و انسانی و ابزاری زیادی به چشم می‌خورد مثلاً در بعضی گلیم‌ها طرح چشمه‌های آب و پرنده‌های اطراف آن نشانگر آبادانی و سرسبزی است و یا طرح درخت که در فرهنگ عشایر مقدس است نشانه امید و آرزو است، یا در طرح‌هایی که نقش شتر وجود دارد کوچ عشایر را روایت می‌کند و افسار شتری که در دست دختر است نماد توجه عشایر به زن به خاطر قدرت، باروری، زیبایی و توانایی او در اداره امور است که گاهی وقت‌ها از یک مرد هم بیشتر کار می‌کند.

ذوالفقاری با اشاره به تکنیک بافت منحصر به فرد شمال خراسان اظهار می‌کند: به جرأت می‌توان گفت تکنیک بافت گلیم در شمال خراسان کامل‌ترین نوع تکنیک بافت است زیرا به نظر می‌رسد بافت‌های مازندران و یا کردستان فقط تار و پود باشد که نقوش گلیم را ایجاد می‌کند اما ما در بافت گلیم بافت پیچ، بافت سوزنی، سوماک، چاک دار و یا دو رو را داریم و سایر تفاوت‌ها نیز مربوط به نقوش و رنگ‌ها است که به خاطر تفاوت در اقلیم و جغرافیای هر منطقه است.

وی اضافه می‌کند: به خاطر مراودات و ارتباطات امروز و هم‌جواری فرهنگی خیلی از نقوش منتقل شده است مثلاً نقش ترمانیک  به خاطر همجواری با ترکمن‌ها در بافت ما کرمانجها وجود دارد.

شرکت روژین در حال حاضر در شهر مشتری‌های ثابت خود را پیدا کرده است و همچنین از طریق شرکت در نمایشگاه‌های صنایع دستی کشور با تجاری آشنا شده که مراودات تجاری خود را با آنها انجام می‌دهد، همچنین در بعضی مواقع توریست‌هایی از طریق دفاتر گردشگری به کارگاه روژین معرفی می‌شوند که صنایع دستی شمال خراسان را از این شرکت خریداری می‌کنند.

خانم ذوالفقاری در پایان صحبت خود اظهار می‌کند: امیدوارم گلیم شمال خراسان از طریق رسانه‌ها به دنیا معرفی شود و این گنج فرهنگی حفظ شود زیرا باعث ناراحتی من است وقتی می‌بینم در خانواده‌های کرمانج مادر خانواده پیر و ناتوان شده و دختر خانواده گلیم‌بافی را نیاموخته است.

انتهای خبر/طهماسبی


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.