سرویس فرهنگی هنری | کد خبر: 31132
تاریخ انتشار: 1397/08/28 - 11:22:50

گفت‌وگو با سپیده نظافتی کتابدار کتابخانه مرکزی بجنورد

شغل کتابداری؛ غوغایی در سکوت است

شغل کتابداری؛ غوغایی در سکوت است,

«به یاد دارم در دوران نوجوانی، یک روز که به خاطر ابتلا به بیماری، همراه عمویم می‌خواستیم به پزشک مراجعه کنیم، قبل از حضور در مطب، به کتاب‌فروشی رفتیم و کتاب خریدیم.

من دو کتاب رمان برای خود برداشتم و عمویم با هدیه کتاب دایره المعارف حیم به من پیشنهاد داد تا هر بار بعد از خواندن کتاب، آنها را به دوستانم قرض بدهم و با تعریف کتاب‌هایی که خوانده‌ام با دوستانم کنار هم بنشینیم و یا یک کتاب را به صورت جمعی بخوانیم.

بعد از چند سال، زمانی که برای کنکور انتخاب رشته می‌کردم، بدون برنامه ریزی قبلی رشته کتابداری در شاخه پزشکی دانشگاه کرمان را انتخاب کردم و در مقطع کارشناسی ارشد نیز در رشته کتابداری عمومی تحصیل کردم.

حالا با گذشت 10سال از فارغ التحصیلی مطمئن شده‌ام که این رشته سرنوشت من بوده است و بابت این موضوع بسیار خوشحالم زیرا کتاب تمام جنبه‌های زندگیم را تحت تأثیر قرار داد.»

این مقدمه بخشی از صحبت‌های سپیده نظافتی است. او کتابدار با سابقه و با تجربه‌ای است که در طول این 10 سال مسئولیت کتابخانه الزهرا (س)، کتابداری کتابخانه دهخدا و کتابدار کتابخانه مرکزی شهرستان بجنورد را بر عهده داشته است.

وی در تعریفی که خودش از شغل کتابداری دارد می‌گوید: در اصطلاح سنتی به کسی کتابدار می‌گویند که کارش چیدن و امانت دادن کتاب است، اما در حال حاضر با گسترش و تخصصی‌تر شدن این رشته کار اصلی کتابدار اشاعه اطلاعات و جذب افراد به کتاب است.

نظافتی می‌افزاید: در واقع کتابدار کسی است که مثل یک روانشناس باید نیاز فرد مراجع را بسنجد، او را با منابع اطلاعاتی معتبر آشنا کند و اطلاعات تخصصی مورد نیاز فرد را در اختیار وی قرار دهد.

او ادامه می‌دهد: هیچ منبعی مانند کتاب معتبر نیست، شاید افراد بگویند با جستجو در اینترنت می‌توانند به اطلاعات مورد نیاز خود دست یابند اما باید توجه داشته باشند که وقتی اطلاعاتی را در اینترنت جستجو می‌کنیم مرورگر تمام اطلاعات را از هر منبعی برای ما بازیابی می‌کند که ممکن است بسیاری از آنها معتبر نباشند، در حالی که کتابدارها در هر رشته‌ای اطلاعات کامل و تخصصی دارند و می‌توانند با معرفی منابع معتبر شخص را راهنمایی کنند.

این کتابدار در خصوص اهمیت شغل خود نیز بیان می‌کند: رسالت ما این است که مردم کتاب‌های خوب بخوانند و مطالعه آنها هدفمند باشد، بنابراین اگر شخص راهنما در مشاوره و انتخاب افراد وجود نداشته باشد و خود فرد نیز از اطلاعات کافی برخوردار نباشد ممکن است در انتخاب اشتباهات زیادی رخ دهد.

وی درباره مشکلات شغل کتابداری نیز اظهار می‌کند: متأسفانه به خاطر کار کردن در فضای آرام و ساکت مردم کار ما را نمی‌بینند و تصور آنها این است که ما پشت میز می‌نشینیم و فقط کتاب رد و بدل می‌کنیم.

نظافتی در ادامه همین بحث می‌افزاید: ما کارهای زیادی داریم که پشت پرده انجام می‌شود و دور از دید است، مثلاً بعد از خرید کتاب برای کتابخانه باید اعلام وصول، مهر شمارش و رسیدهای کتاب‌ها را به اداره خود تحویل دهیم و بعد از آن نیز مراحل ثبت و آماده سازی است که باید مهر بخورد و در سیستم‌های مربوطه ثبت شود.

این کتابدار در ادامه می‌گوید: بارکد زدن، برچسب و چیدمان کتاب‌ها که هر کدام بر اساس نظم و رده خاصی است موضوع دیگری است که از وظایف کتابدارها به شمار می‌رود.

نظافتی بیان می‌کند: عضوگیری و وارد کردن اطلاعات اشخاص و نیز قبول کتاب‌هایی که از آنها لیست برداری شده و استعلام اداره کتابخانه‌ها که در مرحله دیگر باید صورت بگیرد از دیگر کارهای حوزه مسئولیت ما است.

او با اشاره به اینکه هر کتابدار در بخش مخصوص به خود که می‌تواند بخش کودک، بخش مرجع، بخش نابینایان و یا موارد دیگر باشد، فعالیت دارد، بیان می‌کند: افراد با توجه به تخصص خود وظیفه انجام کارهای هنری و فرهنگی از جمله انجام قصه گویی، عروسک گردانی، نشست‌های کتابخوانی و... را نیز برعهده دارند.

سپیده نظافتی بعد از بیان موارد فوق خاطرنشان می‌کند که حقوق و مزایای کتابداران نسبت به گذشته افزایش داشته است اما هنوز هم در مقایسه با سایر ادارات برابر نیست.

همچنین در ادامه گفتگو از او درباره وضعیت مراجعه مردم به کتابخانه‌ها سؤال می‌کنیم که در پاسخ می‌گوید: با توجه به رشد تجهیزات، مراجعه مردم نیز افزایش داشته که خوشبختانه بخش قابل توجهی از آنها زنان خانه‌دار هستند.

او ادامه می‌دهد: با توجه به راه‌اندازی بخش ویژه کودک، زنان با آوردن بچه‌ها، خودشان نیز تمایل پیدا کرده‌اند تا در نشست‌های کتاب‌خوانی حضور پیدا کنند.

نظافتی اظهار می‌کند که در این نشست‌ها حدود 10یا 20نفر دور هم جمع می‌شوند و در جمع آنها فعالیت‌هایی مانند معرفی کتاب، نقد کتاب و خلاصه گویی انجام می‌شود.

سپیده نظافتی در ادامه حرف‌هایش از روزهایی صحبت می‌کند که به عنوان مسئول کتابخانه الزهرا شروع به کار کرده بود و از دورانی سخن می‌گوید که شاید به خاطر نگاه ایده آل گرا و کم تجربه بودن شاید آن‌طور که باید عمل نکرده باشد. او همچنین از امتیاز دوستی با اعضایی صحبت می‌کند که به واسطه شغل کتابداری برایش فراهم شده و اظهار می‌کند که تمام روزهای گذشته در این 10سال برایش خوب و شیرین بوده است.

وی همچنین می‌گوید: آخرین کتابی که خودم خوانده‌ام جای خالی سلوچ از محمود دولت آبادی است و بهترین کتابی که تا به حال مطالعه کرده‌ام کتاب وقتی نیچه گریست از آروین د. یالوم است.

نظافتی با بیان اینکه برای توسعه فرهنگ کتاب‌خوانی باید منابع متقاضی نیازسنجی شود و تبلیغات بیشتری صورت بگیرد اظهار می‌کند: متأسفانه ما در مدارس کتابدار مخصوص مدرسه نداریم و این در حالی است که نقش کتابخانه در مدارس اهمیت زیادی دارد.

این کتابدار همچنین با اشاره به لزوم تهیه قانونی کتاب و منابع اطلاعاتی بیان می‌کند: اگر می‌خواهیم کتاب زنده بماند باید از پی‌دی‌اف‌های رایگان و دانلودهای غیرقانونی کتاب‌ها خودداری کنیم و خانواده‌ها نیز باید به همان اندازه که برای موارد غیر ضروری خود هزینه می‌کنند کتاب را در سبد روزانه خود قرار دهند.

وی می‌افزاید: محسنیان راد در کتاب ارتباط شناسی خود با تقسیم بندی دوره‌های زندگی معتقد است که جامعه ما در حالی که باید از دوره شفاهی به دوره کتاب منتقل می‌شد در جهشی از دوره شفاهی به عصر رادیو و تلویزیون منتقل می‌شود و آن‌گونه که باید با کتاب انس نمی‌گیرد.

نظافتی می‌افزاید: این موضوع در حالی است که کشورهای پیشرفته چند صد سال با کتاب زندگی کرده‌اند و مطالعات کاغذی را در دوره‌های مختلف زندگی خود جای داده‌اند.

وی در پایان با اشاره به اینکه ثبت‌نام در کتابخانه کودک رایگان است می‌گوید: در این شرایط خانواده‌ها می‌توانند به راحتی کودکان خود را به کتابخانه‌ای بیاورند که برای فرزندان آنها تجهیز شده است و کتابدار مخصوص دارد، خریدن کتاب برای بچه‌ها و حضور آنها در فضای کتابخانه موضوعی است که ما به عنوان والدین آگاه نباید از آن چشم پوشی کنیم.

انتهای خبر/ طهماسبی

 

 


به زودی نظر شما پس از تایید منتشر میگردد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سایت اتفاقیه است و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.